Oxford Street’te Yeni Dönem: Londra’nın Ünlü Caddesi Artık Yayaların

Avrupa’nın en işlek alışveriş bölgelerinden biri olan Oxford Street’te 26 Ekim sabahından itibaren kırmızı çift katlı otobüsler ve siyah taksiler yerine yalnızca yayalar vardı. Orchard Street ile Great Portland Street arasındaki yaklaşık bir kilometrelik bölüm 26 Ekim Pazartesi günü trafiğe kapatıldı.

Açılışa katılan Belediye Başkanı Sadiq Khan, günü başkent için “gerçekten tarihi bir an” olarak nitelendirdi ve trafiğin kaldırılmasının West End’e yatırımı, perakendecileri ve ziyaretçileri geri çekeceğini savundu.

Yeni düzenleme yalnızca otomobilleri kapsamıyor. TfL (Transport for London)’ın açıkladığı kurallara göre yaya bölgesine özel araçlar, otobüsler, taksiler, özel transfer araçları, bisikletler, scooter’lar ve pedikaplar giremeyecek; yasak haftanın yedi günü 24 saat geçerli olacak.

Bisikletliler için ise henüz bir çözüm yok. TfL’ye göre bisikletlilere yönelik düzenleme ileride yapılacak, ancak bu işi OSDC (Oxford Street Development Corporation) değil Westminster Belediyesi üstlenecek.

Kirlilik, Güvenlik ve Düşen Satışlar Sebep

Projenin arkasında hem çevresel hem ekonomik gerekçeler bulunuyor. Yaya hakları derneği Living Streets’e göre Oxford Street, dünyada kaydedilen en yüksek nitrojen dioksit kirliliği yoğunluğuna sahne oldu ve trafik kazaları açısından riskli bir bölge.

Cadde ekonomik olarak da zor günlerden geçiyor. Oxford Street son yıllarda pandemi, online alışverişin yükselişi ve perakende alışkanlıklarındaki köklü değişimler nedeniyle ciddi zorluklarla karşılaştı.

Geçen yıl yapılan deneme ise umut verici sonuçlar ortaya koymuştu. Eylül 2025'te cadde bir günlüğüne trafiğe kapatıldığında yaya trafiği yüzde 45 arttı; ziyaretçilerin yüzde 80'i olumlu bir deneyim yaşadığını ve kendini güvende hissettiğini, yüzde 77'si ise Oxford Street’e bakışının iyileştiğini söyledi.

Great Portland Street ile Orchard Street arasındaki ilk aşamanın maliyeti 150 milyon sterlin olarak açıklandı.

Oxford Street Kalkınma Şirketi ve Yayalaştırma Planı

Oxford Street’i yayalaştırma fikri yeni değil. Tartışmanın kökleri 1960'ların başına uzanıyor, ancak fikir resmi olarak ilk kez Sadiq Khan’ın 2016 seçim manifestosunda vaat edildi. Bir yıl sonra halka danışma yapıldı, fakat bölgeyi yöneten Westminster Belediyesi desteğini çekince planlar rafa kalktı; proje 2024'te yeniden gündeme geldi.

Khan bu kez farklı bir yol izledi. Belediyenin engellerini aşmak için bölgenin kontrolünü alıp planlama yetkilerini devralabilecek bir kalkınma şirketi kurdu; yarı yerleşim alanı olan bir bölgede bu, daha önce görülmemiş bir adımdı. Oxford Street Kalkınma Şirketi (OSDC) 1 Ocak 2026'da kuruldu.

Halk desteği de projeyi güçlendirdi. 2025'teki danışmada katılımcıların yaklaşık yüzde 70'i canlandırma planlarını, üçte ikisi ise özellikle yayalaştırmayı destekledi. İki tur danışmanın ardından Khan, planlara 26 Şubat’ta nihai onayı verdi. Başlangıçta Eylül 2026 için planlanan uygulama, daha sonra 26 Ekim’e ertelendi.

Bu Sadece İlk Adım

On yılı aşkın süredir Oxford Street’in yayalaştırılması için kampanya yürüten Living Streets kararı memnuniyetle karşıladı. Dernek, uygulamanın Londra’nın geri kalanına da yayılmasını istiyor. Merkezi Londra grubunun lideri Cat Kenyon, Paris ve Barselona gibi Avrupa şehirlerinde yaya caddelerinin toplam uzunluğunun Londra’nın iki katından fazla olduğunu hatırlattı.

Şimdilik caddenin yalnızca bir bölümü yayalara açıldı. Khan’ın ifadesiyle yayalaştırılan kesim caddenin neredeyse yarısını kapsıyor. OSDC’nin Londonist’e yaptığı açıklamaya göre yaya bölgesi gelecekte genişletilebilir de, genişletilmeyebilir de.

Önümüzdeki haftalarda gözler, Noel alışveriş sezonunda yaya sayısındaki artışa ve çevre sokaklardaki trafiğe çevrilecek.

Londralılara hayırlı olsun diyelim :)